zondag 23 oktober 2016

Het diner

Geschreven door: Herman Koch
 

Samenvatting van het boek

Paul Lohman is vader van Michel en gelukkig getrouwd met Claire Lohman. Na een carrière als geschiedenis docent op de middelbare school is hij op non-actief gesteld door zijn agressieve uitingen op het werk en in zijn privé leven. Paul is de broer van presidentskandidaat Serge Lohman.

Het verhaal begint bij een diner dat Paul en Claire hebben met zijn broer Serge en zijn vrouw Babette in een duur restaurant. Een restaurant waar ‘normale’ mensen volgens Paul niet komen.
Tijdens het diner valt het Paul op dat Babette heeft gehuild, ze verbergt haar ogen achter een donkere bril. Het gezelschap gaat gewoon aan tafel zonder iets te laten merken. Al snel lopen de spanningen hoog op. Paul en Claire zijn totaal geen types voor een restaurant als dit. Paul ergert zich dood aan de Gerant van het restaurant. Die, door middel van zijn pink, aanwijst waar alle gerechten wel niet vandaan komen en hoe ze zijn gemaakt.

Eerst wordt er gepraat over alledaagse dingen zoals films, vakanties e.d. Maar als Paul na een bezoek aan het toilet terug komt bij de tafel is het mis gegaan. Babette is in huilen uitgebarst en vlucht naar de tuin. Claire volgt Babette om met haar te praten. Serge en Paul blijven alleen over.

Serge schuift de huilbui van Babette op de hormonen. Volgens hem heeft ze er al langere tijd last van. Het wordt Paul wat teveel en hij verdwijnt ook van tafel om te kijken waar Claire en Babette zolang blijven. Eenmaal in de tuin voelt Paul een mobieltje afgaan in zijn zak, het mobieltje van zijn zoon. Die middag had hij stiekem in het mobieltje gekeken op zoek naar een filmpje.
Hij neemt op en krijgt zijn eigen zoon aan de lijn die zich afvraagt wat zijn vader met zijn mobieltje doet. Michel wil zijn mobiel wel op komen halen. Hierdoor heeft Paul nog maar even de tijd om het filmpje te zoeken. Hij vindt een filmpje waarin zijn zoon en de zoon van Serge een zwerver mishandelen op het station. Ook luistert hij snel de voicemail af. Op de voicemail staat een bericht van Claire waarin ze zegt dat ze het vanavond moeten doen, en dat papa nergens van wist. Paul weet niet wat hem overkomt, zijn vrouw en zoon houden iets voor hem achter.

Na een tijdje komt Michel aan. Op dat moment vertelt Paul aan de lezer wat er allemaal is gebeurd. Op weg naar huis van een schoolfeest gingen Michel, Rick en Beau, de geadopteerde zoon van Serge en Babette, nog even pinnen. In het pinhokje lag een stinkende zwerfster te slapen. De zwerfster begint te schelden en zegt dat ze op moeten rotten. Dat maakt Michel en Rick kwaad, Beau heeft er geen zin in en gaat naar huis. Michel en Rick beginnen dingen van straat te halen en het tegen de zwerver aan te gooien. Ze gooien en bureaulamp en een lege jerrycan. Maar dan gaat het mis… Er komt een aansteker bij en de jerrycan, waarvan de jongens dachten dat hij leeg was, ontploft en de zwerfster is op slag dood….
Paul en Claire komen achter dit incident na een uitzending van Opsporing Verzocht. De camera’s in het pinhokje hebben alles opgenomen. Op de beelden is niet te herkennen wie de jongens zijn, maar Paul herkent zijn enige kind meteen. Claire lijkt niets te merken, ten minste zo doet ze.

Langzamerhand komt de aap uit de mouw. Michel vertelt dat Beau Michel en Rick chanteert door een filmpje met hun stem op de achtergrond op YouTube te zetten. Als Michel en Rick geld geven aan Beau is er niks aan de hand, maar als ze dat niet doen dan gaat Beau naar de politie.

Als Michel is vertrokken, en Claire en Babette zijn teruggekeerd gaan ze terug naar het restaurant en schuiven weer aan bij Serge.
Dan begint Serge te vertellen dat hij een plan heeft om de toekomst van zijn zoon te beschermen. Hij wil aftreden als toekomstig president. Volgens hem kan Rick er niet mee leven dat hij de dood van een zwerver op zijn geweten heeft. Babette en Claire verklaren Serge voor gek, Paul kan het allemaal niet zo schelen.

Serge vertelt dat hij een persconferentie gaat geven in het café waar Paul en Claire altijd komen. Dat maakt Paul wel kwaad. Serge en Babette betalen de rekening en verlaten het restaurant.

Claire verteld aan Paul dat ze alles in scène heeft gezet. Het geheimzinnige gedoe van Claire over Michel heeft allemaal een reden. Aan tafel had Claire Michel opgebeld, later vertelt ze aan Paul dat dat toneel was en dat ze Michel een alibi wilde geven.
Claire vertelt de rest van haar plan aan Paul. Ze wil dat hij zijn eigen broer verwond zodat de persconferentie niet door kan gaan. Paul vindt die geen goed idee. Dan gaat ook Claire van tafel ze gaat alvast richting het café waar Serge de pers toe gaat spreken. Paul blijft achter tot hij sirenes hoort, hij loopt zo normaal mogelijk naar buiten. Meteen heeft hij in de gaten wat er aan de hand is. In zijn plaats heeft Claire zijn broer verwond. Zo kan alsnog de persconferentie niet door gaan. Met een minuscuul knikje gebaart Claire dat Paul snel naar huis moet gaan. Zij eindigt op het politie bureau. Michel en Rick hebben in de tussentijd met Beau afgerekend. Je weet niet precies wat ze hebben gedaan maar Beau is vermist.




Mening

Mijn broer gaf me dit boek, en vertelde me dat als ik nog een boek voor Nederlands moest lezen, dat ik dan zeker deze moest lezen. Zonder dat ik echt wist waar dit boek over ging, want het heeft geen flaptekst, begon ik met lezen. Ik zat al redelijk snel in het verhaal, omdat het boek makkelijk te volgen is. De schrijver gebruikt geen moeilijke woorden, wat het lezen een stuk leuker maakte. De spanning werd er in gehouden doordat er soms dingen achtergehouden werden voor de lezers, terwijl de personen in het verhaal al wisten wat er aan de hand was. Er zaten redelijk wat flashbacks in het boek, die je vaak meer informatie gaven en wat afwisseling gaven. Wel maakten sommige langere flashbacks het moeilijker om weer in het verhaal te komen, net als je in het verhaal van de flashback zit, gaat het verhaal weer over naar het diner.
De hoofdpersonen worden goed beschreven, wat je ook meteen een goed beeld van hen geeft. In een verhaal vind ik dit best wel belangrijk, hierdoor kan ik me ook beter in het verhaal plaatsen.
De opbouw van het verhaal vind ik goed bedacht en heb ik nog bijna nooit gelezen. De schrijver houdt de spanning er in en zorgt er toch voor dat je wil blijven lezen, ondanks de lange stukken dat je moet wachten op antwoorden, en laat alles aan het einde van het boek op zijn plaats vallen. Het open einde laat echter veel vragen over aan de lezers, wat best een leuk effect geeft; iedereen heeft een ander idee in zijn hoofd over wat er bijvoorbeeld met Beau is gebeurd, of hoe het met Claire is afgelopen.
Ik ben het met mijn broer eens; als je nog een boek zoekt om te lezen zou ik deze, ondanks dat het een redelijk lang boek is, aanraden.



Open plekken en spanningsbogen

1. (pagina 15-126)
De belangrijkste open plek uit dit boek begint op pagina 20, Paul kijkt in de mobiel van zijn zoon naar een video; 'Ik keek en voelde mijn hoofd langzaam koud worden. Het was het soort kou dat je voelt als je een te grote hap van een ijsje neemt of te gulzig drinkt van een ijskoude drank.'
hierna kwam zijn zoon naar boven gerend en laat de schrijver het onderwerp terzijde.
Je komt er achter dat Michel en zijn neef iets hebben gedaan, maar wat wordt niet gauw duidelijk gemaakt. 126,,
bladzijden diep in het boek kom je erachter wat de jongens daadwerkelijk hebben gedaan.

2. (pagina 89-241)
Op een gegeven moment, als Paul terug komt van de wc's, ziet hij dat Babette aan het huilen is. Als Babette en Claire weg lopen probeert Serge er een beetje omheen te draaien;
''Het zijn de hormonen,' vervolgde hij. 'De ene keer heeft ze het te warm en moeten alle ramen open, het volgende ogenblik is ze opeens in tranen.'
Ik denk dat hij hiermee duidelijk probeerde te maken dat Paul er niet verder naar moest vragen.
Op pagina 241 vertelt Serge dat hij zich in de verkiezingen terug wil trekken, waar Babette het zeker niet mee eens is. Dit is ook de reden waarom ze op pagina 89 aan het huilen was.

3. (pagina 151-153)
Paul bekeek de beelden van Opsporing Verzocht nog een keer en merkte helemaal aan het einde van de video iets op, 'Iets wits dat bij een eerste bezichtiging niemand zou zijn opgevallen.' je vraagt je af wat hij ziet.
Nadat de schrijver twee pagina's lang heeft geschreven over hoe Paul inzoomde op dit beeld, komt Paul tot de conclusie dat het de schoen is van zijn zoon, en dat nadat ze weggerend waren, terug zijn gekomen om met eigen ogen te zien wat ze hadden aangericht.

4. (pagina 124-175)
Paul hoort de voicemail die zijn vrouw naar zijn zoon heeft gestuurd; 'ik zorg wel dat we tot na twaalven weg blijven. Dus vanavond moeten jullie het doen. Papa weet helemaal van niks en dat wil ik graag zo houden.'
Op dit moment weten wij even weinig over waar ze het over hebben als Paul. In een later hoofdstuk wordt duidelijk gemaakt wat Claire met Michel had afgesproken en wat zij allemaal wist wat Paul nog niet wist.