Reinaert de vos vergelijking

Elvira Ooms, Marieke de Boer, Liza Kuil

V4c, Bornego College

Nederlands

Kui

Een vergelijking tussen de moderne vertalingen van ‘Van den Vos Reynearde’

In een vertaling van een middeleeuwse tekst kan gekozen worden voor het behouden van de originele zinsopbouw en woordgebruik, ook kan er gekozen worden om dit niet aan te houden en het verhaal logisch en modern te vertalen. Een goed voorbeeld hiervan zijn de verschillen in de moderne vertalingen van ’Van den vos Reynaerde’. We vergelijken twee vertalingen van het verhaal ‘Van den vos Reynaerde’. Een tekst die zich houdt aan de oorspronkelijke manier van schrijven met behoud van rijm en ritme en een vertaling van het verhaal die zich daar niet aan houdt en het verhaal begrijpelijker maakt voor onze generatie. Wij gaan dieper in op de manieren van vertalen en welke invloed dit heeft op het aantal mensen dat bereid is het verhaal te lezen.

Reinaert de vos is een erg sluwe en tegelijkertijd erg slimme vos die niet erg in de smaak valt bij zijn medebosbewoners omdat hij veel streken uithaalt. Op een dag kondigt koning Nobel een hofdag aan, waarop ze Reinaert zullen dagvaarden. Bruun de beer, wordt als eerste gestuurd om hem te dagvaarden, maar voor hem loopt dit niet erg goed af. Als tweede is Tibeert de kater aan de beurt, maar ook hem lukt het niet om Reinaert te dagvaarden. Als laatste is het Grimbeert de das zijn beurt om hem op te halen. Dit keer gaat Reinaert toch mee. Om niet te worden opgehangen belooft hij aan de koning een schat, dit heeft hij bedacht, maar zelf heeft hij helemaal geen schat. Als straf moet Reinaert een pelgrimstocht maken, maar in plaats daarvan vlucht hij.

Er zijn verschillende vertalingen van het verhaal ‘Van den vos Reynaerde’. Een bekende vertaling is de moderne vertaling van Hubert Slings. Hierin is gekozen voor een moderne manier van schrijven en zijn de oorspronkelijk zinsopbouw en rijm verworpen, in deze vertaling is het verhaal korter dan in de andere vertaling. In deze vertaling van ‘Van den vos Reynaerde’ is de oorspronkelijke manier van schrijven, denkend aan rijm en ritme, behouden. Wat je gelijk opvalt is dat de naam ‘Reinaert’ of ‘Reynaerde’ in beide teksten op een andere manier wordt geschreven. Dit is een mooi voorbeeld van het verschil in keuzes die de verschillende vertalers maken. Ook het woordgebruik is heel anders in de vertalingen. Hierdoor is het niveau wat hoger omdat je een grotere woordenschat moet hebben om het verhaal helemaal te begrijpen. Dit heeft gelijk ook invloed op de leeftijdscategorie die het verhaal zou willen lezen. Ook door de komst van elektronica, waardoor we in een veel “snellere” wereld leven, nemen mensen steeds minder de tijd om nog verhalen te lezen. Als mensen er dan wel voor kiezen om een verhaal te lezen, kiezen ze meestal voor de modernere en de meest makkelijke versie, want de meeste mensen vinden dat de moderne vertaling toch enigszins sneller en met minder moeite leest.

Onze eigen voorkeur gaat uit naar de niet-rijmende, moderne versie van ‘Van den vos Reynearde’ omdat we deze makkelijker te lezen vinden. Bij de rijmende versie ging het lezen juist langzamer en moeilijker omdat er veel ouderwetse woorden in voor kwamen en de zinsopbouw ook wat ingewikkelder is dan wat wij gewend zijn. Als wij kijken naar onze eigen leeftijdscategorie denken wij dat ook de meeste mensen zullen kiezen voor de niet-rijmende versie, omdat dit simpelweg beter bij het taalgebruik van tegenwoordig past.

Bronvermelding:

- http://www.reynaertgenootschap.be/node/81
- Hubert Slings, 1999, Reinaert de vos, Amsterdam University Press